JOHANN DANIEL HARDT - SUITY DEDYKOWANE JEGO WYSOKOŚCI KRÓLOWI POLSKI
Publikacja nut i albumu CD
Istotę projektu stanowi publikacja unikatowego zbioru utworów niemieckiego kompozytora Johanna Daniela Hardta (1696-1763) pt. Six Sonates a une sitte Viole et Basse Continue dediees a sa Majesté le Roy de Pologne (Sześć Sonat na violę i basso continuo dedykowanych Jego Wysokości Królowi Polski). Publikacja obejmuje zarówno wydanie nutowe zbioru, jak i wydanie albumu CD z rejestracją tych utworów zgodnie z intencją kompozytora - na dessus de viole i basso continuo (zrealizowanej na klawesynie). Wydanie nutowe jest pierwszym w pełni źródłowym wydaniem tego zbioru, obejmującym przedmowę historyczno - muzykologiczną, szczegółowy komentarz rewizyjny, faksymile rękopisu oraz współczesną edycję nut w postaci dołączonych dwóch zeszytów nutowych: partytury oraz głosu solowego. Album CD to z kolei fonograficzna premiera, stanowiącą przemyślaną koncepcję artystyczną tego niezwykłego przykładu europejskiego dziedzictwa - nie nagrane do tej pory utwory niemieckiego kompozytora J.D. Hardta, napisane w stylu francuskim, dedykowane Królowi Polski Stanisławowi Leszczyńskiemu, zarejestrowane w zabytkowym Pałacu Starym w Ostromecku z polsko-pruską historią!
|
Realizacja projektu stała się możliwa dzięki wizycie i badaniom w Bibliotece Uniwersyteckiej w Rostocku (Niemcy), gdzie pod numerem D-ROu Mus. Saec. XVIII-33.18 przechowywany jest rękopis omawianego zbioru. Niniejszym pragniemy serdecznie podziękować Universitätsbibliothek Rostock za udostępnienie rękopisów Johanna Daniela Hardta, a Pani Annice Bostelmann, Konsultantce ds. zbiorów historycznych wszelką pomoc podczas badań archiwalnych. Zakupu wydanych nut oraz albumu CD jest możliwy przez kontakt mailowy na adres [email protected] lub poprzez sklep internetowy wydawnictwa Sagittaria www.sklep.amfn.pl |
|
FRAGMENT PRZEDMOWY:
(...) Johann Daniel Hardt pozostawił po sobie niewiele utworów. Największy zbiór, a jednocześnie najwcześniejsze zachowane utwory kompozytora, to 14 Sonat, z których pierwsze sześć na violę i basso continuo stanowi zawartość niniejszego wydania. Ich powstanie związane jest z 5-letnim pobytem Hardta w Zweibrücken, domagającym się choćby symbolicznego nakreślenia kontekstu historycznego. W roku 1709, po 5 latach panowania, król Polski Stanisław Leszczyński musiał opuścić kraj.W roku 1709, po 5 latach panowania, król Polski Stanisław Leszczyński musiał opuścić kraj. Pomimo prób utrzymania się na tronie, ostatecznie w 1712 r. zrezygnował z polskiej korony na rzecz Augusta II Mocnego, zachowując jednak tytuł króla Polski. Król Szwecji Karol XII, mający także pod swoim panowaniem niewielkie, niemieckie księstwo Zweibrücken, uczynił Leszczyńskiego (pozostającego pod jego protekcją) tzw. Księciem z upoważnienia (fr. prince par délégation) i pozwolił mu sprawować w Zweibrücken suwerenną władzę.
Leszczyński przybył do Zweibrücken w 1714 r. z rodziną (żoną i 2 córkami) oraz swoim dworem (sięgającym 150 osób!). (...) wśród zatrudnionych na dworze osób znalazł się także młody, wówczas ledwie 18-letni, Johann Daniel Hardt, zostając nadwornym gambistą króla Stanisława Leszczyńskiego. Pierwszy, skomponowany zbiór utworów, swoje premier ouvrage, poświęca Hardt właśnie jemu, dodając do tytułu zbioru specjalną dedykację. Tak powstaje rękopiśmienna, francuskojęzyczna strona tytułowa (...) Pobyt Stanisława, a tym samym i Hardta, w Zweibrücken przerwała nagła śmierć Karola XII. W 1719 roku monarcha wraz z rodziną zmuszony został do opuszczenia Zweibrücken i przeniósł się do Francji. Nieoczekiwanie, w 1725 roku, na skutek skomplikowanych dworskich intryg, 21-letnia wówczas Maria Leszczyńska, dobrze wykształcona córka zubożałego króla Polski na emigracji, wybrana zostaje na żonę Króla Francji Ludwika XV! Nieprzypadkowo pomiędzy sonatami Hardta znalazł się na płycie dodatkowy utwór La Princesse Marie François Couperina (...) Jest to muzyczny portret Marii Leszczyńskiej. Składa się z trzech części – pierwsze dwie, określone gracieusement, są delikatne i zapewne portretują samą Marię. Cześć trzecia posiada tytuł Air dans le goût Polonois oraz dodatkowe uwagi wykonawcze: notes égales, et Marquées. Jest to oczywiste nawiązanie do polskiego pochodzenia Marii (...)
(...) Johann Daniel Hardt pozostawił po sobie niewiele utworów. Największy zbiór, a jednocześnie najwcześniejsze zachowane utwory kompozytora, to 14 Sonat, z których pierwsze sześć na violę i basso continuo stanowi zawartość niniejszego wydania. Ich powstanie związane jest z 5-letnim pobytem Hardta w Zweibrücken, domagającym się choćby symbolicznego nakreślenia kontekstu historycznego. W roku 1709, po 5 latach panowania, król Polski Stanisław Leszczyński musiał opuścić kraj.W roku 1709, po 5 latach panowania, król Polski Stanisław Leszczyński musiał opuścić kraj. Pomimo prób utrzymania się na tronie, ostatecznie w 1712 r. zrezygnował z polskiej korony na rzecz Augusta II Mocnego, zachowując jednak tytuł króla Polski. Król Szwecji Karol XII, mający także pod swoim panowaniem niewielkie, niemieckie księstwo Zweibrücken, uczynił Leszczyńskiego (pozostającego pod jego protekcją) tzw. Księciem z upoważnienia (fr. prince par délégation) i pozwolił mu sprawować w Zweibrücken suwerenną władzę.
Leszczyński przybył do Zweibrücken w 1714 r. z rodziną (żoną i 2 córkami) oraz swoim dworem (sięgającym 150 osób!). (...) wśród zatrudnionych na dworze osób znalazł się także młody, wówczas ledwie 18-letni, Johann Daniel Hardt, zostając nadwornym gambistą króla Stanisława Leszczyńskiego. Pierwszy, skomponowany zbiór utworów, swoje premier ouvrage, poświęca Hardt właśnie jemu, dodając do tytułu zbioru specjalną dedykację. Tak powstaje rękopiśmienna, francuskojęzyczna strona tytułowa (...) Pobyt Stanisława, a tym samym i Hardta, w Zweibrücken przerwała nagła śmierć Karola XII. W 1719 roku monarcha wraz z rodziną zmuszony został do opuszczenia Zweibrücken i przeniósł się do Francji. Nieoczekiwanie, w 1725 roku, na skutek skomplikowanych dworskich intryg, 21-letnia wówczas Maria Leszczyńska, dobrze wykształcona córka zubożałego króla Polski na emigracji, wybrana zostaje na żonę Króla Francji Ludwika XV! Nieprzypadkowo pomiędzy sonatami Hardta znalazł się na płycie dodatkowy utwór La Princesse Marie François Couperina (...) Jest to muzyczny portret Marii Leszczyńskiej. Składa się z trzech części – pierwsze dwie, określone gracieusement, są delikatne i zapewne portretują samą Marię. Cześć trzecia posiada tytuł Air dans le goût Polonois oraz dodatkowe uwagi wykonawcze: notes égales, et Marquées. Jest to oczywiste nawiązanie do polskiego pochodzenia Marii (...)
Do realizacji projektu udało się zaangażować wspaniałych artystów, realizatorów i zespół redakcyjny
|
Realizatorzy albumu CD:
Matthias Bergmann - dessus de viole Dorota Zimna - klawesyn Joanna Popowicz - reżyseria dźwięku, mix, mastering Marta Lachowska - projekt okładki Jacek i Anna Lesińscy, Matthias Bergmann - tłumaczenia Jacek Owczarz - zdjęcia Alicja Atlak - korekta tekstu Magdalena Filipska - produkcja |
Realizatorzy publikacji nutowej:
prof. dr hab. Alina Mądry - recenzja wydawnicza Matthias Bergmann - redakcja, korekta nut Dorota Zimna - redakcja, korekta nut Dariusz Dąbrowski - konsultacja historyczna Michał Marcinkowski - opracowanie partytury mgr Alicja Atlak - korekta tekstu Adam Kujawski - opracowanie okładki/mat. faksymilowych Jacek i Anna Lesińscy, Matthias Bergmann - tłumaczenia |
|
Nagranie albumu CD zrealizowano w Pałacu Starym w Ostromecku, stanowiącym niezwykły zabytek regionu kujawsko-pomorskiego, będącym od 2011 roku siedzibą Kolekcji Zabytkowych Fortepianów im. A. Szwalbego, jednej z trzech największych tego typu kolekcji w Polsce. Pałac Stary w Ostromecku to okazała rezydencja zbudowana przez rodzinę Mostowskich w pierwszej połowie XVIII wieku, ok. 1730 roku. Po I rozbiorze Polski w 1772 roku Ostromecko zostało wcielone do Królestwa Prus. Obecnie Pałac Stary jest jednym z elementów Zespołu Pałacowo-Ogrodowego w Ostromecku, stanowiącym wielką atrakcję turystyczną regionu. Więcej na temat Pałacu Starego w Ostromecku... |
|
Serdecznie dziękujemy instytucji zarządzającej - Miejskiemu Centrum Kultury - za umożliwienie nagrań tym wyjątkowym miejscu, a Zespołowi Pałacowo Parkowemu w Ostromecku, w szczególności Panu Andrzejowi Gawrońskiemu i Panu Pawłowi Świecy, za pomoc logistyczną przy realizacji nagrania oraz wspaniałe ugoszczenie artystów.
|
|
|
